AUDI ALTERAM PARTEM: KONTEKSTUALIZACIJA DOGOVORENIH BRAKOVA U SAVREMENOJ SRBIJI
Кључне речи:
dogovoreni brakovi, transnacionalni brakovi, posrednička industrija, antropologija braka, Srbija, AlbaniijaСажетак
Ishodište razumevanja transnacionalnih brakova između Albanki i Srba proizilazi iz uvreženih medijskih narativa i stereotipa koji ove brakove pretežno predstavljaju u senzacionalističkom, socijalno-demografskom ili patriotsko-paternalističkom diskursu.1 Na osnovu literature i kroz istraživanje praksi sklapanja brakova u radu ću nastojati da demistifikujem specifičnosti dogovorenog braka, te da odem korak dalje od pomenutih medijskih narativa. Premda u okvirma domaće nauke ne postoji nijedna studija koja se bavi ovom temom, prepoznavanje široko rasprostranjenog fenomena u pojedinim delovima Srbije i uvođenje ove teme u antropološki diskurs može postaviti temelj za brojna naučna preispitivanja. Stoga, glavni ciljevi rada jesu: a) konceptualizacija pojmova dogovoreni brak i posrednička industrija i b) kontekstualizacija političkih i socio-kulturnih faktora u okvirima kojih dolazi do stupanja u dogovoreni brak. Pored literature rad je potkrepljen iskazima i narativima koji su prikupljeni tokom terenskih istraživanja u Beogradu, te opštinama Sjenica i Ivanjica, u periodu od marta do avgusta 2022. godine.
Референце
Bhandari, Parul. 2020. Matchmaking in Middle Class India: Beyond Arranged and Love Marriage. Singapore: Springer Nature Singapore.
Chun, S.Y. Christine. 1996. The Mail Order Bride Industry: The Perpetuation of Transnational Economic Inequalities and Stereotypes. Journal of International Economic Law 17 (4): 1155-1208.
Dokmanović, Mirjana. 2017. Uticaj neoliberalizma na ekonomska i socijalna prava. Beograd: Čigoja.
Đapović, Lasta. 2001. Sirotište kao primer deregulacije običaja životnog ciklusa – period krize. Etnografski Institut SANU – Posebna izdanja (48): 129–144.
Đorđević, Jadranka. 2006. „Internet komunikacija i bračno posredovanje“. U Svakodnevna kultura u postsocijalističkom periodu, ur. Zorica Divac, 267-277. Beograd: Etnografski insitut SANU.
Đorđević, R. Tihomir. 1990. Deca u verovanjima i običajima našega naroda. Prosveta: Niš.
Erdei, Ildiko. 2018. Čekajući Ikeu: Od tačkica do ikeizacije. Beograd: Evoluta.
Erlich, Vera. 1971. Jugoslavenska porodica u transformaciji. Zagreb: Liber.
Gidens, Entoni. 2005. Odbegli svet. Beograd: Stubovi kulture.
Hisa, Armanda. 2015. „Srpsko-albanski mešoviti brakovi: kada patrijarhalnost lomi barijere nacionalizma“. U Figura neprijatelja: preosmišljavanje srpsko-albanskih odnosa, ur. Aleksandar Pavlović, Adriana Zaharijević, Rigels Halili i Gazela Pudar Draško, 243–260. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju.
Hromadžić, Hajrudin. 2008. Konzumerizam. Potreba, životni stil, ideologija. Zagreb: Jesenski i Turk.
Hromadžić, Hajrudin, i Damčević Katarina. 2015. Bračna zajednica u uvjetima kapitalističke komodifikacije i ideologije konzumerizma.
Socijalna ekologija: časopis za ekološku misao i sociologijska istraživanja okoline 24 (1): 23-39.
Ivanović, Zorica. 2007. Antropološka kritika teze o „braku kupovinom žena“ kao prilog promišljanju interdisciplinarnosti. Etnoantropološ- ki problemi 2 (2): 157-220.
Jaiswal, Tulika. 2014. Indian Arranged Marriages: A Social Psychological Perspective. London: Routledge.
Jones, Jackie. 2011. Trafficking Internet brides. Information & Communications Technology Law 20: 19-33.
King, Russell and Vullnetari Julie. 2012. A Population on the Move: Migration and Gender Relations in Albania. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society 5 (2): 207-220.
Kopitoff, Igor. 1986. „The cultural biography of things: commoditization as process“. In The Social Life of Things, Commodities in cultural perspective, (ed.) Arjun Appadurai, 64-91. Cambridge: Cambridge University Press.
Kuzmančev-Stanojević, Sanja. 2021. Lavirinti neoliberalizma: kratak osvrt na istorijat pojma i raznolikost koncepata. Sociologija 63 (1): 96-117.
Lee, Garry, and Stone Lorene. 1980. Mate-selection systems and criteria: Variation according to family structure. Journal of Marriage and the Family 42: 319–326.
Lindholm, Charles. 2006. Romantic Love and Anthropology. Etnofoor 19 (1): 5-21.
Lu, Melody Chia-Wen. 2005. Commercially Arranged Marriage Migration: Case Studies of Cross-Border Marriages in Taiwan. Indian Journal of Gender Studies 12 (2-3): 275-303.
Minina, Alisa, Stefania Masè and Jamie Smith. 2020. “Navigating the Marketplace of Love: Value Conflict in Online Dating Community”. In NA - Advances in Consumer Research, eds. Jennifer Argo, Tina M. Lowrey, and Hope Jensen Schau, 98-121. Duluth: The Association for Consumer Research.
Pantelić, Nikola. 1981. Tradicionalni elementi u ženidbenim običajima u severoistočnoj i delu centralne Srbije. Godišnjak XIX ANUBIH (17), 199-230.
Pavlović, Aleksandar. 2015. „Od junaka do divljaka: Albanci u srpskom herojskom i nacionalnom diskursu od sredine osamnaestog do poč- etka dvadesetog veka.“ U Figura neprijatelja: preosmišljavanje srpsko-albanskih odnosa, ur. Aleksandar Pavlović, Adriana Zaharijević, Rigels Halili i Gazela Pudar Draško, 15-35. Beograd: Institut za filozofiju i društvenu teoriju.
Radulović, Lidija. 2007. Roditeljska kletva kao nevidljivo nasilje: diskurs antimaterinstva u tradicijskoj kulturi. Etnoantropološki problemi 2 (2): 137-146.
Rifkin, Jeremy. 2005. Doba pristupa: nova kultura hiperkapitalizma u kojoj je cijeli život iskustvo za koje se plaća. Zagreb: Bulaja.
Sekulić, Nada. 2016. Kultura rađanja. Beograd: Čigoja.
Škokić, Tea. 2004. Romantična ljubav. Narodna umjetnost: hrvatski časopis za etnologiju i folkloristiku 41 (1): 145-165.
Triandis, Harry, Christopher McCusker and Harry Hui. 1990. Multimethod probes of individualism and collectivism. Journal of Personality and Social Psychology 59: 1006–1020.
Yamaura, Chigusa. 2015. Marrying Transnational, Desiring Local: Making Marriageable Others in Japanese-Chinese Cross-Border Matchmaking. Anthropological Quarterly 88 (4): 1029–58.
